Eem om toavel mit… De Kleine Plantage

Toegegeven – toen ik in Eenrum kwam wonen verwachtte ik niet veel bedrijvigheid. Inmiddels weet ik beter, maar destijds was ik verbaasd en onder de indruk van de rijen geparkeerde auto’s en blije mensen aan de rand van het dorp. Een kwekerij? Zó druk? Dat moet iets speciaals zijn! Mijn ontmoeting met Eric en Fleur bevestigde dat – speciaal is het.

Eric Spruit komt uit Bilthoven en verhuisde in 1953 naar Haren. Zijn vader was accountant bij de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en moest het rayon Groningen opzetten. Dus al jong kende Eric daardoor veel namen van Groningse dorpen zonder dat hij er ooit geweest was. Hij studeerde filosofie en wiskunde in Groningen van 1968 tot 1973. Fleur van Zonneveld is in Groningen geboren maar verhuisde al jong met haar ouders naar het westen. Ze keerde terug om psychologie te studeren. In die periode zijn ze elkaar via wederzijdse vrienden tegengekomen. Ze wilden graag ‘buiten’ wonen, wat op dat moment in hun studentenwereld een trend was, vaak ingegeven door idealistische overwegingen. Het was bovendien ook uiterst betaalbaar – in de periode van ruilverkaveling was het mogelijk een prachtig huis te huren voor 100 gulden per maand inclusief gas en licht, minder dan veel kleinere Groningse behuizingen. Zo konden ze nog studerend in hun eigen paradijs in Broek wonen; een enorme boerderij met grote tuin en eigen boomgaard waarin al flink getuinierd werd.

Via bevriende buren werden ze betrokken bij jeugdwerk in Pieterburen – allerlei activiteiten met een groep jongeren van 8 tot 18, van iedere vrijdagavond samenkomen tot op kamp naar Schiermonnikoog. Niet lang erna startte René Kres de leefgemeenschap Impuls en werd Eric door Dorpsbelangen, misschien vanuit de hoop dat westerlingen elkaar beter begrijpen, gevraagd op te treden als soort van intermediair tussen Impuls en het dorp. Een interessante tijd.

Inmiddels was Eric afgestudeerd en had hij een baan gevonden als leraar filosofie en maatschappijleer. In 1975 zijn Eric en Fleur getrouwd in het gemeentehuis van Eenrum (nu galerie Het Raadhuis). Het afstuderen van Fleur duurde wat langer door de komst van hun eerste en zes jaar later hun tweede kind. Het tij was toen omgeslagen en in de recessie van begin jaren ’80 was het moeilijk een baan vinden. Dat lukte toch – Fleur gaf parttime les aan de Sociale Academie in Groningen.

Het huis in Broek werd na een paar jaar, zoals verwacht in verband met de ruilverkaveling, verkocht. Ze hebben kort in Pieterburen gewoond en daarna een huis gekocht in Zandeweer. Dit huis moest grondig worden verbouwd en de tuin worden aangelegd. In die tijd is Fleur, geïnspireerd door vrienden, gaan kweken. Dit vond ze zo leuk dat ze in 1983 een kleinschalige kwekerij startte, overigens in die tijd zeker nog niet met de verwachting daar een hoofdberoep van te maken. In de tijd ver voor het internet konden alle planten nog op vier blaadjes (die heetten toen nog stencils!) die werden verspreid via collega’s en vrienden. Tuinieren was enorm in opmars: opeens verschenen er rubrieken in tijdschriften, werd het ene na het andere tuinboek uitgegeven, werden er tuinclubs opgericht en tuinreizen georganiseerd. Door die populariteit kwamen ze snel in het circuit van andere beginnende kwekers, tuinjournalisten, etc. Ze wilden gelijk vanaf het begin bewuste keuzes maken voor het soort planten dat ze kweekten en verkochten: het moest een beetje anders dan anders zijn. Van een studiegenoot kregen ze allerlei gekke zaden of ze reden ‘even’ naar Zeeland om rozen te kopen.

PlantageDe kwekerij was al gauw te klein en na ongeveer twee jaar gingen ze op zoek naar meer ruimte, het liefst in deze omgeving omdat ze dit gebied het mooist vinden. Mensen verklaarden ze voor gek, maar ze hadden zelf ervaren dat liefhebbers, inclusief zijzelf, bereid waren het hele land of verder af te reizen voor planten. Iemand die dat vertrouwen deelde was de toenmalige burgemeester van Eenrum, Irene Maks. Aan de rand van het dorp kwamen net twee stukken vrij van pacht en zij zette zich ervoor in dat Eric en Fleur deze konden kopen. Deze hulp was welkom, want natuurlijk was niet iedereen even overtuigd van de haalbaarheid van een psycholoog en een filosoof die een kwekerij gingen beginnen! Maar het bedrijfsplan was solide en ze konden aan de slag. Eerst werd een klein schuurtje gebouwd; daarna een grotere, waar nu de winkel in is. Twee jaar hebben ze hierin en in een soort pipowagen gewoond, totdat het huis, naar eigen ontwerp en met veel eigen werk, klaar was.

Hoewel Eric natuurlijk altijd betrokken is geweest was Fleur lange tijd het gezicht van het bedrijf. Eric bleef werkzaam bij het Praedinius gymnasium, lange tijd als leraar, later als decaan, staflid en de laatste tien jaar in het management als Hoofd Financiën. In 2010 had hij de mogelijkheid om vervroegd uit te treden en inmiddels is ook hij (meer dan) fulltime bezig met de kwekerij.

Eric en Fleur hebben geen ondernemersachtergrond en geen tuinbouwopleiding, ze hebben dan ook alles zelf moeten ondervinden en leren. Dat was veel maar ging gevoelsmatig mooi geleidelijk. Er kwamen dingen bij kijken waar ze van tevoren nooit aan gedacht hebben. Ze gingen regelmatig voor leerzame trips naar het buitenland waar ook ingekocht werd (om er soms achter te komen dat wat ze kochten in Nederland gekweekt was!). Ze stellen cursussen samen, zijn een stagebedrijf geweest en ontwerpen tuinen. Na twintig jaar is de administratie geheel uitbesteed maar er is minstens net zoveel ‘bureauwerk’ overgebleven dat vroeger niet bestond: een website, een Facebook-pagina, nieuwsbrieven.

De Kleine Plantage is een sortimentskwekerij: groot sortiment, relatief kleine aantallen. Ze hebben ongeveer 2000 soorten planten en nog steeds alleen soorten die zij zelf mooi vinden. Over het algemeen houden ze van niet te ver doorgekweekte soorten; planten die nog iets natuurlijks hebben. Ook schaduwplanten zijn vanwege hun vaak interessante blad een grote liefde. Zo’n 90 procent van het sortiment is vaste planten, de overige 10 procent bestaat uit bijzondere éénjarigen, waar ze oorspronkelijk mee begonnen zijn. Deze zijn extreem seizoensgebonden (in een tijd van 6 weken moet alles verkocht worden), vandaar de uitbreiding. Soms ontstaat er per ongeluk een mooie kruising, maar ze zijn niet bewust bezig met het creëren van eigen soorten want ze zijn nog lang niet uitgekeken op wat er al bestaat. Hun eigen keuzes en grote betrokkenheid maken het bedrijf zeer persoonlijk.

Het voelt voor beiden nog steeds bijzonder om zo’n succes te kunnen maken van je hart volgen. Het levert veel moois op, niet alleen financieel, maar ook bijvoorbeeld het werken op een prachtige plek en het opdoen van veel contacten. De kwekerij en het leven zijn met elkaar verweven. Het hebben van een bedrijf als dit is werkelijk 24/7: op een paar wintermaanden na heeft het heeft altijd zorg nodig. In die winterperiode is er tijd voor tripjes en andere dingen. Ze moeten echt fysiek van het terrein af om het werk los te kunnen laten. Eric heeft altijd veel gesport (hij heeft triatlons gedaan en de Elfstedentocht geschaatst) en zijn ze liefhebbers van muziek en moderne dans.

Ze hebben zich altijd lekker gevoeld in Eenrum. Ze vinden het een mooi dorp met een prachtige kerk. De wellicht typisch Groningse weinig veroordelende ‘leven en laten leven’ mentaliteit die ze hier ondervinden voelt goed.

www.dekleineplantage.nl

Facebook: KwekerijDeKleinePlantage

Chantal van der Ende-Appel

Meer nieuws

Nieuwsbericht insturen